This site is dedicated to the creations of Independent Iranian Artists

سه‌شنبه، آبان ۰۵، ۱۴۰۵

خاطرات من، جلد دوم، آمریکا، بخش 36، شعرخوانی چند شاعر ایرانیِ مهاجر یا تبعیدی، در تئاتر ODC و تئاتر میراث مکزیکی در منطقه خلیج سن‌فرانسیسکو

         

بالا از راست: نیلوفر طالبی، گراناز موسوی، زیبا کرباسی، پائین: پرتو نوری علا، مجید نفیسی و زنده یا عباس صفاری

 
       در ۲۶ ژانویه‌ی ۲۰۰۴، نیلوفر طالبیNiloufar Talebi  نویسنده، مترجم ادبی، بالرین، و تهیه‌ کننده‌ی پروژه‌های چند رسانه‌ای، از پنج تن شاعر معاصر ایران که در خارج از ایران زندگی می‌کنند دعوت کرد تا اشعار خود را به زبان فارسی، در محل تئاتر* ODC و تئاتر مجموعه‌ی **میراث مکزیکی در سن‌فرانسیسکو، بخوانند. این، برنامه‌ای همه جانبه، شامل باله و موسیقی بود. شاعران شرکت کننده در این برنامه عبارت بودند از: گراناز موسوی، زنده یاد عباس صفاری، زیبا کرباسی، مجید نفیسی، و پرتو نوری‌علا.

      نیلوفر طالبی، که تحصیلات خود را در رشته‌های ادبیات تطبیقی و نویسندگی در انگلیس و آمریکا ادامه داده است،  پدیدآورنده‌ی این برنامه هنری و ادبی، به دو زبان فارسی و انگلیسی، بود که "چهار بهار" یا (Four Springs) نام داشت، از فعالیت‌های مهم او، ترجمه و معرفی شعر معاصر ایران به مخاطبان انگلیسی‌زبان است.

     نیلوفر در نخستین اجرا، با همکاری گروه هنری و فرهنگی باله‌ی "افسانه"، و به کارگردانی زارا هوشمند، و موسیقی حافظ مدیرزاده، استاد نژاد و رویال هارتیگان، این برنامه را در تئاتر ODC  برگزار کرد. رویال هارتیگان (Royal Hartigan)  موسیقی‌دان آمریکایی، نوازنده‌ی سازهای کوبه‌ای و پیانو، و پژوهشگر و مدرس موسیقی است؛ به‌ویژه در زمینهٔ جَز و موسیقیِ فرهنگ‌های گوناگون فعالیت دارد. 

            بار دیگر همین برنامه، در تئاتر مجموعه‌ی میراث مکزیکی، انجام شد. در پایان این برنامه، از سوی خانم "فیونا ما" Fiona Maمسئول هماهنگی آرای اکثریت در مجلس ایالتی کالیفرنیا، لوحه‌ی تقدیر به ما شرکت کنندگان داده شد. گرچه خانم "فیونا ما" شخصیتی سیاسی است، اما بنابر رسم سیاستمداران محلی که گاهی برای قدردانی از فعالیت‌های فرهنگی و خدمات هنرمندان به جامعه، در برنامه‌های ادبی لوح تقدیر می‌دهند، از ما شاعران هم تقدیر شد.

         بعد از اجرای آن برنامه، نیلوفر طالبی در سال 2008، دست به انتشار مجموعه‌ی دوزبانه‌ی‌ "تعلق" (Belonging) زد. او در این مجموعه، شعر شاعرانی که در سال 2004  شعر خوانده بودند را به علاوه‌ی شعر پنج شاعر دیگر، مجموعاً شعر 10 تن از شاعران شعر نو ایرانی در سراسر جهان را جمع‌آوری و به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر کرد.

*تئاتر  ODC  در اصل مخفف  Oberlin Dance Collective به معنی «گروه رقص اُبِرلین". این گروه در سال ۱۹۷۱ در کالج اُبرلین، در ایالت اوهایو، به بنیان‌گذاری برِندا وِی شکل گرفت و در سال ۱۹۷۶ به سن‌فرانسیسکو، نقل مکان کرد. نام امروزی مجموعه، همچنان ODC است و در محله‌ی میشنِ سن‌فرانسیسکو قرار دارد و بخشی از مجموعه‌ای هنری است که به‌ویژه در زمینه‌ی رقص معاصر فعالیت می‌کند. این تئاتر، با حدود ۱۷۰ صندلی، میزبان اجرای رقص، موسیقی، نمایش هنرمندان محلی و بین‌المللی است. 

** تئاتر "مجموعه‌ی میراث مکزیکی" یا Mexican Heritage Plaza Theater سالنی با حدود ۵۰۰ صندلی است که در یک مرکز فرهنگی و هنری در سن‌خوزه قرار دارد. این مجموعه در سال ۱۹۹۹ گشایش یافت و به معرفی و پاسداشت فرهنگ مکزیکی و مکزیکی‌ـ‌آمریکایی می‌پردازد. در آن نمایش‌ها، کنسرت‌ها، جشنواره‌ها و برنامه‌های آموزشی برگزار می‌شود.

*** در کتاب نیلوفر طالبی، "تعلق (Belonging)، ، دو شعراز من، که در آن برنامه خوانده بودم، آمده است؛ "چهار رویش Four Spring" و "صد سال به این سال ها  Many Happy Return"


چهار رویش

 1– بلوغ

بال وُ پَرِ پَروانگان وُ
پيله‌های زردِ ابريشم؛
آشفته موی وُ برهنه‌پا، دخترک،
 سر در پیِ نسيم می‌گذارد
بال وُ پَرِ کودکان وُ
بازی‌های گمشده در غبارِ نور.
کجاست دوازده سالگی
با عروسک‌ها وُ طنابِ بازی وُ
                   خانۀ مقوايی‌ام،
و يک لکه خون؛

حجابِ کودکی وُ آفتابِ بلوغ.


2- عشق
 خو کرده به کودکی‌اش با شرم،
پستان‌های نورسيده‌اش را
در شبنم می‌شويد.
بهاری شکفته را مانَد در باغِ نوظهور.
نگاه را از خواسته‌اش می‌دُزدد،
اما کوبشِ قلب، ‌

حتی در توفان، شنيدنی است.

شکوفه‌ی بادام
شانزده سالگی را نوازش کرده است
و بوسه‌ی بيدار عشق
زُلالِ پوستم را.


3- زايمان


چه سوزشی دارد درد؛
تيزیِ گَزليک وُ خارْ خارِ پوست.
بر استخوان‌ها می‌کوبند هزار مُشت؛
نيمه‌ی جان وُ بند بندِ شکافته تن.
فشار، فشار، فشار . . .
ملافه‌ها را چنگ می‌زَنَد،
پرده‌ی نقره‌ای ابر تکان می‌خورَد؛
وَهمِ سپيدِ آب وُ زبانِ خشک
          که به سَقْ می‌چسبد.

فشار، درد، هلاکت . . .
کودکی عجول

از تنگنای زهدان می‌گريزد؛

نوزده سالگی را فريادم خط می‌اندازد.

در دَمی ناغافل

مخلوقم دَردش را به‌جانم ريخته است. 


4- يائسگی‌


چهل وُ نُه سالگی را
پروای پچپچۀ

پيرْآدميانِ ترسخورده نيست.

زمان، سرگيجه می‌گيرد
از شيدايیِ افشانِ گرته‌ها،
و پرتوِ نوری که می‌تابد از آينۀ روح،
رهايم می‌کند از فَربهیِ خرافه و خشم.

با شوقِ سبزِ شکفتن
تا دانشِ زلال محبّت‌
يائسگی، تلاش بی‌ثمری دارد
زيرا که بوته‌ی قديمیِ قلبم
هرگز اين چنين سرخ نروييده است.


برگرفته از مجموعه شعر "سلسله بر دست در برج اقبال" انتشارات سندباد، لس آنجلس، 2005 میلادی   




    صد سال به از این سال‌ها

پنج صبح در هفته، پنجاه هفته در سال
خورشيد، در آينه‌ی اتوبوس‌ها طلوع می‌کند

و هر روز در عدالت‌خانه‌ی‌‌ قديمی
بر روی ميزی کوچک، در انتظار من است
گلدانی از بنفشه‌ی صحرايی
يک جلد فرهنگِ انگليسی - فارسی
مقداری خرده ريز، و تَلی از احضاریه.

 

بر ديواره‌ی اتاقکم پونز خورده کارت پستالی

از شاخه گلی سپيد، در متن سياه؛

- وِل‌وِله‌ی عشق است میان حروف پشتش -

سمتی ديگر، تصويری از مايا آنجلو
                              احمد شاملو
نقشه فری‌وی‌ها،

و برگردانِ شعری عاشقانه از پاز.

پرونده‌های سرگردان، در ماشين کپی تکثير می‌شود
و دل‌تپش‌‌های زبانم در رگِ بيگانه‌ترين الفاظ.

هر غروب در بازگشت به خانه
پی‌گيرِ روزهای گم شده‌ام - در لس آنجلس -
راه، بر عابرين می‌بندم، 
و از پليس گَشت سراغِ زنی را می‌گيرم

که در برجِ اقبال، سلسله بر دست داشت.


در خانه، ماشين پيام‌گير صدای عاشق را

با آرزوی‌ "صد سال به از اين سال‌ها"

در خانه، می‌پراکَنَد؛
اشک‌هايم برگ سوخته‌ی‌ ياس را سيراب می‌کند.

و آن گاه، شب که می‎‌شود

گردشی در کتاب‌ها، و شلال لباس‌ها.
خواندن، نوشتن، پختن،
تايپ کردن، شستن، ساييدن،
بافتن خاطرات، جُو دانه زدن:
تار به تار، دانه به دانه،
يکی از رو، يکی از زير،
يک رَج، سرخابی، يک رَج، به رنگ اندوه.

تا رخوتِ عادت جانم را نپوساند

زیر درخش ماه

بافته‌های کهنه را از هم می‌شکافم
و تن‌پوشم را با نخی زرٌین

روانه‌ی فردا می کنم.

برگرفته از مجموعه شعر "سلسله بر دست در برج اقبال" انتشارات سندباد، لس آنجلس، 2005 میلادی   




۲ نظر:

ناشناس گفت...

چه شعرهای زیبا و پرمحتوایی! کیف کردم. حتما انگلیسی شان را هم بگذار 💐💐

Partow, Literature, Art and Culture گفت...

ممنون از شما ناشناس خوش سلیقه!