ضرورت تشکیل کانونی برای نویسندگان و شاعران ایران از حدود دهه 40 خورشیدی میان نویسندگان، شاعران، مترجمین و هنرمندان، کم و بیش مطرح بود. زمینههای شکلگیریِ کانون به سال 1345، برمیگردد. تا آن زمان، ناشرین کتاب را چاپ و منتشر میکردند. ممکن بود بعد از انتشارِ، به این بهانه که کل کتاب یا برخی قسمتهای آن با سیاستهای وقت، منافات دارد، کتاب را جمع میکردند و نه تنها نویسنده که ناشر نیز با مشکلاتی روبه رو میشد.